מכל מלמדײ השכלתי (duchifat) wrote,
מכל מלמדײ השכלתי
duchifat

די ייִדישע ליטעראַטור האָט ניט קײן סוף

דער פּעטערבורגער פֿאָרשער און איבערזעצער פֿון ייִדישער ליטעראַטור
װאַלערי דימשיץ
http://yiddish.forward.com/articles/168112/yiddish-literature/

בערצוזעצן פֿון ייִדיש אױף רוסיש איז אַ מחיה׃ די אינטאָנאַציע, דער סינטאַקסיס זײַנען גאַנץ ענלעך, אָבער נאָך װיכטיקער איז, װאָס די מיזרח־אײראָפּעיִשע װירקלעכקײט איז גוט באַקאַנט דעם רוסישן לײענער. אין דעם זין איז רוסיש בעסער צוגעפּאַסט צו ייִדיש אײדער ענגליש. אָבער פֿון דער אַנדערער זײַט, זײַנען דאָ אַ סך רעליגיעזע באַגריפֿן, װאָס האָבן ניט קײן רוסישע נעמען. װי רופֿט מען אָרון־קודש אױף רוסיש? צי דאַרף מען דאָס װאָרט פֿאַרשרײַבן אױפֿן ספֿרדיש־העברעיִשן שניט ״אַראָן־קאָדעש״, צי לױטן אַשכּנזישן נוסח ״אָרן־קױדעש״? אין 19טן יאָרהונדערט האָט מען בכלל גענוצט די קריסטלעכע טערמינאָלאָגיע, אָבער הײַנט פּאַסט עס ניט. לױט מײַן געשמאַק, איז בעסער צו האַלטן זיך בײַ דעם טראַדיציאָנעלן אַשכּנזישן סטיל, כאָטש ניט אַלע האָבן דאָס ליב. אָבער דאָס זײַנען נאַטירלעכע שעפֿערישע פּראָבלעמען, װאָס זײַנען אַ טײל פֿון דער איבערזעצערישער מלאכה. און אַ חוץ דעם, קאָן מען אַלץ דערקלערן אין פּירושים און פֿוסנאָטעס.

Переводить с идиша на русский язык -- одно удовольствие: интонация, синтаксис очень похожи. Но важнее то, что восточно-европейскиe реалии хорошо известны русскому читателю. Поэтому русский лучше приспособлен к идишу, чем английский. Но, с другой стороны, есть много религиозных понятий, которые не имеют русских названий. Как называть арон-кодеш на русском языке? Нужно ли писать в стиле сефардского иврита "Арон-Кодеш" или же использовать ашкеназский вариант "Орн-койдеш"? В 19 веке вообще использовали христианскую терминологию, но сегодня это не так. Но мой вкус, лучше придерживаться традиционного ашкеназского стиля, хоть не всем это нравится. Но это естественные творческие проблемы, которые являются частью ремесла переводчика. И, кроме того, все можно объяснить в комментариях и сносках" (Дымшиц в интервью Крутикову в "Форвертсе")

דורך ייִדיש האָט דימשיץ אַנטדעקט פֿאַר זיך די גאַנצע װעלט פֿון ייִדישער געשיכטע, פֿאָלקלאָר, עטנאָגראַפֿיע און פֿאָלקסקונסט. אין 1989 איז ער צום ערשטן מאָל געפֿאָרן מיט אַ ייִדישער עטנאָגראַפֿישער עקספּעדיציע קײן פּאָדאָליע׃ ״איך האָב נאָך געטראָפֿן שטעטלעך, װוּ מען האָט גערעדט ייִדיש, מען האָט אױף ייִדיש געשפּילט דאָמינאָ און געקױפֿט זעלצער־װאַסער. און אַפֿילו אײדער איך האָב מיט טאָלק אױסגעלערנט ייִדיש, איז ייִדישלאַנד פֿאַר מיר מער ניט געװען קײן אַבסטראַקטער באַגריף.״ פֿון אַ האָבי איז דער אינטערעס צו דער ייִדישער קולטור געװאָרן זײַן מלאכה.
Через идиш Дымшиц открыл для себя целый мир еврейской истории, фольклора, этнографии и народного искусства. В 1989 году он впервые поехал с еврейской этнографическо экспедицией в Подолию: "Я был потрясен местечками, где люди говорили на идишe, на идишe играли в домино и покупали газированую воду. И даже прежде чем я стал систематически изучать идиш, "Идишланд" перестал для меня быть абстрактным понятиeм." Из хобби интерес к еврейской культуре превратился в его профессиею.
Read more: http://yiddish.forward.com/articles/168112/yiddish-literature/
Subscribe

  • Post a new comment

    Error

    Comments allowed for friends only

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

  • 2 comments