April 13th, 2013

119:99 תהלים

גוגל מתרגם את שם הבלוג שלי, מכל מלמדיי השכלתי כמו
"All teachers of education"
זה מצחיק. אבל פירוש הפסוק הזה (והוא מתהלים קי"ט) לא כל כך ברור כמו שזה נראה. אני מבין אותו כמו
"I learned from my every teacher"
פירוש הדבר שאני לא מפסיד סכוי ללמוד מאף אחד, אפילו מבן אדם ריק אפשר ללמוד משהו לפעמים. אבל יש מתרגמים
"I became smarter/wiser than all my teachers"
איזה פירוש הוא נכון?
והביטוי הזה הוא בא מהאקרוסטיכון המפורסם מספר תהלים (דרך אגב, כמה נאה היא השירה של המקרא!). מדובר פה באות מ'. מההקבלה אנו רואים שהפירוש המקורי הוא הגרסא האחרינה.


מָה-אָהַבְתִּי תוֹרָתֶךָ: כָּל-הַיּוֹם, הִיא שִׂיחָתִי
מֵאֹיְבַי, תְּחַכְּמֵנִי מִצְו‍ֹתֶךָ: כִּי לְעוֹלָם הִיא-לִי
מִכָּל-מְלַמְּדַי הִשְׂכַּלְתִּי: כִּי עֵדְו‍ֹתֶיךָ, שִׂיחָה לִי
מִזְּקֵנִים אֶתְבּוֹנָן: כִּי פִקּוּדֶיךָ נָצָרְתִּי

"Thy commandments make me wiser than mine enemies: for they are ever with me; I have more understanding than all my teachers; for Thy testimonies are my meditation. I understand more than mine elders, because I have keep Thy precepts."

Google Translation

בשׂפֿה זרה וצורמת": האם בן-גוריון במאת היה האויב של ידיש"

http://yiddish.forward.com/articles/169144/ben-gurion/#ixzz2QMrEXkJ7
(Highlight or double-click any word to see its English translation)

אין דער אמתן, איז דער עפּיזאָד אין 1945 שוין אַזוי פֿיל מאָל איבערדערציילט און „פֿאַרפּוצט‟ געוואָרן, אַז ווייניק מענטשן ווייסן הײַנט פּונקט וואָס ס׳איז טאַקע געשען. לויט דער ישׂראלדיקער היסטאָריקערין, רחל ראָזשאַנסקי, איז בן־גוריון געווען איינער פֿון עטלעכע גאַסטרעדנער אויף דער זעקסטער פֿאַרזאַמלונג פֿון דער הסתּדרות. די ערשטע רעדנערין איז געווען רוזשקאַ קאָרטשאַק, אַ העלדין פֿון דער ווילנער געטאָ און די פּאַרטיזאַנער. די אָרגאַניזירער פֿון דער קאָנפֿערענץ האָבן זי געהאַט פֿאַרבעטן צו דערציילן אירע איבערלעבונגען במשך פֿונעם חורבן. זי האָט גערעדט אויף ייִדיש — נישט צוליב אידעאָלאָגישע סיבות, נאָר ווײַל קיין העברעיִש האָט זי נישט געקענט.

ווען בן־גוריון, דער צווייטער רעדנער, איז אויפֿגעטראָטן, האָט ער אָנגעהויבן זײַן רעדע מיט די ווערטער: „למרות שהחבֿרה שלפֿני דברה בשׂפֿה זרה וצורמת…‟ [נישט געקוקט אויף דעם, וואָס די פֿריִערדיקע רעדנערין האָט גערעדט אין אַ פֿרעמדער, גרילצנדיקער שפּראַך…] — אָבער ער האָט אַפֿילו נישט געקאָנט ענדיקן זײַן זאַץ, ווײַל דער עולם האָט אויסגעשאָסן מיט טומלדיקע פּראָטעסטן.

"На самом деле, эпизод 1945 года оброс слухами и "подробностями", но мало кто сегодня знает, что же в действительности произошло. Израильский историк Рахель Рожански обнаружила, что Бен-Гурион был в числе нескольких приглашенных гостей на Шестую профсоюзную конференцию. Первой выступавшей была Рожка Корчак, героиня виленского гетто и партизанка. Организаторы конференции дали ей слово для личного эмоционального рассказа о событиях Катастрофы. Она выступала на идише, не по идеологическим причинам, а просто потому, что не знала ивритa. Когда появился Бен-Гурион, второй докладчик, он начал свое выступление со слов "Xотя товарищ, выступавшая передо мной, говорила на иностранном и грубом языке..." Но он не смог даже завершить свою фразу, потому что зал взорвался шумными протестами. "


"„בן־גוריון האָט גערעדט אַ גוטן ייִדיש,‟ האָט מאָלאָדאָווסקי געשריבן אין „דער ייִדישער קעמפֿער‟, אויגוסט 1945. „נישט געקוקט אויף דעם, וואָס קיין פּשרה מיט די ייִדישע שרײַבער האָט ער נישט געפֿונען, האָט ער כאָטש געגעבן צו פֿאַרשטיין ווי אַזוי ער טראַכט. איך בין אין גאַנצן קעגן זײַן שטעלונג צו ייִדיש, אָבער פֿון דעסטוועגן, האָב איך דערפֿילט, אַז ער איז איינער פֿון אונדז.‟

"Бен-Гурион выступал на хорошем идише, написала Кади Молодовски в "Дер йидишер кемфер" в августе 1945. И несмотря на то, что он не пришел к какому-либо компромиссу с еврейскими писателями, хотя бы он стал задумываться об этом. Я была категорически против его отношения к идишу, но несмотря на это, я почувствовала, что он один из наших."

„ווען מנחם בייגין, למשל, איז געקומען פֿאַר אונדזער עולם, יום־העצמאות, 1975, איז שוין געווען אַ קלענערער זאַל, בערך 4,500 מענטשן — אָבער ער האָט טאַקע גערעדט אויף ייִדיש! איך ווייס עס גוט, ווײַל און איך בין געווען זײַן איבערזעצער,‟ האָט ליכטנבוים געזאָגט. „כאָטש איך בין געווען אַ שאַרפֿער קעגנער פֿון בייגינס פּאָליטיק, האָט ער גערעדט 100% אויף ייִדיש, פּונקט אַזוי ווי גאָלדע מאיר ווען זי איז געקומען אין אַרגענטינע, און אויך חיים ווייצמאַנס אלמנה.‟

"Когда, непример, Менахем Бегин приехал в нашу часть света, на день независимости 1975, это был уже зал поменьше, примерно 4500 человек. Но он таки говорил на идише! Я хорошо это помню, потому что я был переводчиком, - говорит Лихтенбойм. - Хоть я всегда был категорическим противником политики Бегина, он говорил на 100%-ном идише, точно так же, как и Голда Меир, когда онa приезжала в Аргентину, или вдова Хаима Вейцмана. "

בוסטון מרתון

סטודנט שלי ירוץ בבוסטון-מרתון ובגלל זה הסטודנט לא יופיע בהרצאה שלי ביום שני. ואני אספר לסטודנטים איך פעם גררו את האוטו שלי בגלל בוסטון-מרתון. זה היה כשהייתי סטודנט דוקטורט בבוסטון. והיום הזה באפריל הוא חג במסצ'וסטס, איזשהו יום הפטריוטים, וזה סופשבוע ארוך. מה אנשים עושים בסופשבוע ארוך? נסענו עם נעמי אישתי לטיול אוטובוס למונטריאל בקוויבק. ועל המרתון, כמובן, שכחנו. ואת המכונית שלנו השארנו ברחוב, שדרת קומונוולת, ביום שישי. והרצים האלה המשוגעים רצו במסלול, ששדרת קומונוולת בדיוק עליו. אז מה קרה כשחזרנו ממונטראל לבוסטון ביום שני בערב? גררו אותו בטח.

Google translate
  • Current Mood